*नजरिया…*
डॉ श्रीकांत कुलांगे
मानसोपचार तज्ज्ञ
आजच्या काळात बाहेरचं वातावरण खूप वेगानं बदलत आहे. बातम्या, सोशल मिडिया, कामाचा ताण, नात्यांमधील बदल, अपेक्षांचं ओझं… हे सगळं एकत्र येऊन मनावर सतत काही ना काही परिणाम करत असतं. अनेकांना असं वाटतं की मन शांत ठेवणं दिवसेंदिवस कठीण होत चाललं आहे. पण इथे एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी, ती म्हणजे परिस्थिती एकच असली तरी प्रत्येक माणूस तिच्याकडे वेगळ्या नजरेनं पाहतो.
काही लोक छोट्याशा गोष्टीनेही अस्वस्थ होतात. एखादी नकारात्मक बातमी, कोणाचं वागणं, किंवा कामातली छोटी अडचणसुद्धा त्यांच्या मनात खोलवर बसते. त्यातून विचारांचा एक साखळदंड तयार होतो आणि मग मन शांत राहात नाही. दुसरीकडे काही लोक अगदी त्याच परिस्थितीतही स्थिर राहतात. ते सगळं पाहतात, अनुभवतात, पण त्याचा भार मनावर साठवून ठेवत नाहीत.
यामागे बाहेरचं जग जितकं कारणीभूत आहे, तितकाच आपला आतला दृष्टिकोनही महत्त्वाचा असतो. आपण एखाद्या गोष्टीला किती महत्त्व देतो, किती वेळ मनात ठेवतो, आणि त्या विचारांशी कसं वागतो, यावर आपल्या मानसिक शांतीचा पाया उभा असतो. काही लोकांना प्रत्येक गोष्ट वैयक्तिक वाटते, त्यामुळे त्यांचं मन पटकन अस्थिर होतं. तर काही लोक गोष्टींकडे थोडं अंतर ठेऊन पाहतात, त्यामुळे ते जास्त स्थिर राहू शकतात.
आजकाल सतत माहिती मिळत राहते, पण त्या माहितीचं काय करायचं हे आपल्याला कोणी शिकवत नाही. आपण नकळत सगळं मनात साठवत राहतो. जणू काही मनाला विश्रांती देणं विसरून जातो. त्यामुळे बाहेरचं वातावरण जरी गोंधळलेलं असलं, तरी तो गोंधळ आपण आत किती आणतो हे आपल्या हातात असतं.
मानसिक शांती ही बाहेर सापडणारी गोष्ट नाही, ती आत तयार करावी लागते. त्यासाठी स्वतःच्या विचारांकडे लक्ष देणं, काही गोष्टी सोडून देणं, आणि प्रत्येक गोष्टीवर प्रतिक्रिया देणं थांबवणं आवश्यक असतं. आपण सगळं नियंत्रित करू शकत नाही, पण आपण कसं प्रतिसाद देतो हे मात्र नक्कीच नियंत्रित करू शकतो.
शेवटी, बाहेरचं वातावरण कधीच पूर्णपणे शांत होणार नाही. पण आपण आपल्या मनाला स्थिर ठेवायला शिकलो, तर त्या गोंधळातही एक वेगळी शांतता अनुभवता येते. तीच खरी मानसिक ताकद आहे.
® _मनस्वी सायकॉलॉजी अँड वेलनेस_
7758942278
www.themanaswi.com
