डॉ श्रीकांत कुलांगे
सायकॉलॉजिस्ट
घरात सगळं सुरळीत दिसत असतं, पण अनेक स्त्रियांच्या मनात एक शांत नाराजी सतत साचत असते — “कुणी मला समजून घेत नाही.” हे वाक्य फक्त तक्रार नसतं, ते आतल्या थकव्याचं, अपेक्षांचं आणि न बोलल्या गेलेल्या भावनांचं प्रतिबिंब असतं.
स्त्री जेव्हा घरात अनेक भूमिका निभावत असते — आई, पत्नी, सून, मुलगी — तेव्हा ती फक्त कामं करत नसते, ती सतत भावनिक गुंतवणूक करत असते. प्रत्येकाच्या गरजा ओळखणं, वातावरण सांभाळणं, भांडणं शांत करणं, छोट्या गोष्टीतून आनंद निर्माण करणं… हे सगळं ती नकळत करत असते. पण या सगळ्यात तिच्या स्वतःच्या भावना, तिची थकवा, तिच्या अपेक्षा कुठेतरी बाजूला पडतात. आणि जेव्हा या भावना कोणी पाहत नाही, ओळखत नाही, तेव्हा “मला कोणी समजत नाही” ही भावना उभी राहते.
ही भावना फक्त इतरांच्या वागण्यामुळे येत नाही, तर संवादाच्या कमतरतेमुळेही वाढते. अनेक वेळा स्त्रिया स्पष्टपणे सांगत नाहीत की त्यांना काय वाटतंय, काय हवं आहे. त्यांना वाटतं की “आपलेच लोक आहेत, त्यांनी आपोआप समजून घ्यायला हवं.” पण वास्तवात प्रत्येकजण आपल्या जगात गुंतलेला असतो. समजून घेणं हे स्वाभाविकपणे होत नाही, ते संवादातून घडवावं लागतं. आणि जेव्हा हा संवाद होत नाही, तेव्हा गैरसमज वाढतात.
भावनिक पातळीवर पाहिलं तर ही भावना खूप खोल असते. स्त्रीला फक्त मदत नको असते, तिला भावनिक मान्यता हवी असते. “तू जे करतेस ते महत्त्वाचं आहे”, “तुझी कदर आहे” — हे ऐकण्याची गरज असते. जेव्हा हे मिळत नाही, तेव्हा ती स्वतःलाच प्रश्न विचारू लागते — “मी एवढं करते, तरी माझी किंमत का नाही?” हळूहळू ही भावना रागात, नाराजीत किंवा शांत दूरत्वात बदलते.
मानसिकदृष्ट्या याचा परिणाम अजून खोलवर होतो. सतत दुर्लक्षित वाटणं, आपल्या भावनांना जागा नाही असं वाटणं, यामुळे आत्मविश्वास कमी होऊ लागतो. काही वेळा ती स्वतःलाच कमी लेखू लागते, तर काही वेळा ती भावनिकदृष्ट्या बंद होते. बाहेरून सगळं ठीक दिसतं, पण आतून ती तुटत असते. काही स्त्रिया मग स्वतःला पूर्णपणे कामात झोकून देतात, तर काही जाणीवपूर्वक दूर राहायला लागतात.
पण इथे एक वास्तव मान्य करावं लागतं — समजून घेणं ही दोन्ही बाजूंनी घडणारी प्रक्रिया आहे. फक्त इतरांनीच बदलायला हवं असं नाही, तर स्वतःलाही आपल्या भावना स्पष्टपणे मांडायला शिकावं लागतं. “मला काय वाटतंय” हे सांगणं हे कमजोरीचं लक्षण नाही, ते नातं टिकवण्याचं कौशल्य आहे.
घरात समजून घेणं म्हणजे मोठमोठे बदल नाहीत. कधी एक साधं ऐकून घेणं, कधी छोटंसं कौतुक, कधी फक्त तिच्या भावनांना जागा देणं — इतक्यानेही खूप काही बदलू शकतं. आणि स्त्रीनेही स्वतःच्या भावनांना मान्यता देणं, स्वतःसाठी थोडा वेळ काढणं, आणि स्पष्टपणे बोलणं — हे तितकंच महत्त्वाचं आहे.
शेवटी, “कोणी मला समजत नाही” ही भावना तक्रार म्हणून न पाहता, एक सिग्नल म्हणून पाहायला हवी. तो सिग्नल आहे की नात्यांमध्ये संवादाची गरज आहे, भावनांना जागा देण्याची गरज आहे. कारण समजून घेणं हे नात्यांचं लक्झरी नाही, ती त्यांची गरज आहे.
®मनस्वी सायकॉलॉजी अँड वेलनेस
7758942278
www.themanaswi.com
